Veentjes of pingoruïnes

Werkgroep

Lange termijnvisie veentjes en pingoruïnes rondom Zeijen
Er zijn rond Zeijen nog meerdere veentjes die bewaard zijn gebleven na de ingrijpende verandering van het landschap in de ruilverkaveling Vries. Met uitzondering van het Veldakkersveen zijn deze waardevolle en zeldzame pingoruïnes nog geen onderdeel van het Nationaal Natuurnetwerk (NNN) en dreigen te verdrogen en te verarmen. Het gevolg was dat de veenputten waar ooit veen werd gewonnen geleidelijk verlandden en verdwenen. Door de oxidatie van het restveen dreigde ook dat te verdwijnen. Gekozen is om een viertal veentjes weer in de oude staat te herstellen en om het verhaal van het verleden waar mogelijk te laten beleven. Dat betekent dat de geïsoleerde ligging van de veentjes moet worden opgeheven, dat het waterpeil in fases wordt verhoogd en het inzijgende water van goede kwaliteit moet zijn. Door grondverwerving of bestemmingswijziging zijn deze uitgangspunten in het Veldakkersveen en in het Haverkampsveen grotendeels gehaald. Het Bollenveen en het Meestersveen vragen nog de nodige inspanningen. De historie van het ´vervenen´ is vooral in het Bollenveen en Veldakkersveen goed zichtbaar door de weer zichtbaar gemaakte oude veenputjes .
In het Meestersveen en Bollenveen zijn op historische plekken twee tjaskermolentjes geplaatst. het beheer van deze molentjes gebeurt door onze vrijwilligers.
Het maaien gebeurt op plaatsen waar zichtbaarheid en beleving nodig blijft. Of wanneer bepaalde plantensoorten, waaronder veenmossen ´een duwtje in de rug nodig hebben´. Wanneer het veenmos zich voldoende heeft hersteld wordt het maairegime aangepast of stopgezet. Op sommige plekken wordt zo mogelijk opslag van houtige gewassen in de wintermaanden verwijderd om het veentje open te houden. Het maaisel uit de veentjes wordt in broeihopen weggezet voor de ringslang, salamandersoorten en ander fauna. De broeihopen zijn compact en worden gebouwd op halfzonnige plekjes aan de randen van de veenties.
Ook diverse vogelsoorten hebben de veentjes inmiddels ontdekt. De duikende ijsvogel en de watersnip zijn gesignaleerd.
Om het Haverkampsveen wordt door schapen begrazing ingezet, ter vervanging van het ontbreken van natuurlijke grazers zoals herten, reeën en zwijnen. Deze begrazing is zeer extensief en wordt geleidelijk afgebouwd. Ook rond andere waardevolle cultuurhistorische elementen is kleinschalige begrazing door schapen of geiten gewenst.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
MEESTERSVEEN
Meestersveen panorama

Een tjasker maalde het water uit een deel van het veentje ten behoeve van het afgraven van het veen. Veel oudere Zeijenaren kennen het Meestersveentje als de plaats waar ze hebben leren schaatsen. Dank zij de activiteit van de werkgroep Zeijerwiek is nu weer volop water zichtbaar na vele jaren van verdroging en verlanding. Er staat nog veel riet en lisdodde. Dit geeft aan dat door toevoer van voedselrijk water de oorspronkelijke vegetatie is beïnvloed. Maar op het middengedeelte zijn wollegras, veenpluis en diverse soorten veenmos weer aan het terugkomen. Daarnaast groeit er waterwilg, wateraardbei, waterviolier, distel, waternavel en veenmos. Watermunt komt hier ook voor en dat is vrij zeldzaam. Gezien de geïsoleerde ligging van het Meestersveen heeft de opheffing daarvan prioriteit. De koppeling aan bijvoorbeeld nieuwe (klimaat)bossen is zeer kansrijk.

Werkgroep
FILMBEELDEN MEESTERSVEEN
https://www.youtube.com/watch?v=AoNKBogzA_A&t=1s

 

VELDAKKERSVEEN

veldakkersveen13 panorama

HERSTEL VORDERT GESTAAG
In het werkplan 2014-2015 was het herstel oorspronkelijk patroon van het Veldakkersveen een belangrijk onderdeel. Het Veldakkersveen is de afgelopen 30 jaar beheerd door de werkgroep Zeijerwiek en dat heeft geleid tot terugkeer van de oorspronkelijke natuurwaarden van een arm veentje. Ook vanuit cultuurhistorisch oogpunt is het in de oorspronkelijke staat terugbrengen van het veentje van groot belang omdat de (voor)ouders van inwoners van Zeijen hier nog hun turf staken. Dat moet daarom volgens de werkgroep bewaard blijven in het gezamenlijk geheugen van ons dorp.

Het veentje was oorspronkelijk aanzienlijk groter (zie luchtfoto uit 1935), maar in de ruilverkaveling Vries (60-er jaren vorige eeuw) is het rechter deel beplant met eik, berk en els en werd het gebied diep ontwaterd. Door dit gedeelte weer bij het veentje te trekken, is de oorspronkelijke situatie zo goed mogelijk hersteld. Daartoe zijn de aanwezige bebossing (bomen en struiken) inclusief de stobben verwijderd evenals het in de loop der jaren hier gedeponeerde, uit het centrale deel van het veentje afkomstige, natuurlijke materiaal (maaisel, bagger en kraggen). Ook de broeibulten hebben een nieuw plekje. Door dit rechter deel weer te verbinden met het centrale deel is in het rechter deel een plas-dras situatie aan het ontstaan wat de groei van veenmos, wollegras en veenpluis zal bevorderen. En daarmee wordt het weer één geheel, zoals vroeger. De wandelverbinding is verbeterd en de natuurbeleving verhoogd. Daarnaast is sprake van aanzienlijke waterconservering in dit deel van het Landgoed Zeijen.
Aan de linkerkant van het veentje ligt een vergelijkbare natuurlijke laagte die eerder ook bij het veentje hoorde. Dit deel heeft ook grote kansen voor verdere natuurontwikkeling nu het agrarisch gebruik rondom het veentje is beëindigd. Het eerder hier aanwezige ruilverkavelingsbosje is enkel jaren geleden al gekapt. Om het jaarlijks beheer (maaien en afvoeren) te vergemakkelijken zijn in dit deel de aanwezige stobben gefreesd en zijn de laatste bomen en struiken ook verwijderd. Ook dit deel is nu verbonden met het eigenlijke veentje. Enkele daar aanwezige wilgen zij op verzoek van Staatsbosbeheer geknot. De werkgroep voegt daarmee weer een stukje – nu rond Zeijen ontbrekende - natuur en cultuurhistorie toe aan de mooie omgeving van ons dorp.

veldakkersveen 2 b panorama

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
HAVERKAMPSVEEN

  Het Haverkampsveen is in 2011bij de uitvoering van fase 1 uit het omgevingsplan hersteld. Nog steeds worden pogingen ondernomen om de verbinding met het watersysteem van de Broekenloop te realiseren.

Haverkampsveen 1 panorama

Haverkampsveen 2 panorama
FILMBEELDEN HAVERKAMPSVEEN  https://www.youtube.com/watch?v=cG1c5Cn61mQ&t=16s

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
BOLLENVEEN

Bollenveen 4 panorama

Het Bollenveen is onderdeel van het gebied Archeologisch Rijksmonument waaronder de Zeijerstrubben en het Noordsche Veld vallen. Het gebied herbergt grote geheimen van onze geschiedenis met grafheuvels, offerplaatsen en celtic fields en kent het hoogste beschermingsregime.

Het Bollenveen is een pingoruïne met een mysterieuze uitstraling. Men gaat er van uit dat het Bollenveen vanaf de Romeinse tijd tot het begin van de Vroege Middeleeuwen een plaats was waar offers aan de goden werden gebracht. Tijdens een archeologisch onderzoek in 1922 werd door plaatselijke bewoners aan de bekende archeoloog Van Giffen verteld dat hier eerder twee veenlijken waren gevonden. Helaas is hier geen bewijs van teruggevonden en blijft het dus bij een gerucht. Van Giffen zelf heeft bij het Bollenveen wel andere vermoedelijk geofferde voorwerpen gevonden: aardewerk, stukken bewerkt hout en heel veel botten van onder andere (huis)dieren.

Een deel van de bomen rond het Bollenveen is al relatief oud. Een aantal dikke zomereiken en de aanwezigheid van varens, dalkruid en salomonszegel duidt op een bodem die al aardig lang bosachtig is. Aan de noordwest zijde van het Bollenveen zien we een tjasker staan. Het is de plek waar al begin vorige eeuw een tjasker stond. Dankzij een goede gever was de Werkgroep Zeijerwiek in staat een replica te laten bouwen. 

Aan de noordzijde heeft het realiseren van een ecologische verbinding over de gehele breedte van het Bollenveen met het Archelogisch Rijksmonument de Zeijer Strubben een hoge prioriteit.

Bollenveen3 panorama

FILMBEELDEN BOLLENVEEN
https://www.youtube.com/watch?v=LD4X2mwPqYE&t=26s

 



Terug