Omgevingsplan 4 - fase 2

Inleiding

Het Omgevingsplan Zeijen is in 2011 opgesteld door de Stichting Zeijerwiek in nauwe samenwerking met de Boermarke Zeijen en de Belangenvereniging Zeijen. De bewoners van Zeijen zijn destijds via de site www.zeijen.nu en het Zeijerkraantie in de gelegenheid gesteld hun ideeën in te brengen. Overleg over de concepten vond plaats met ondermeer Staatsbosbeheer en Landschapsbeheer Drenthe

Het centrale uitgangspunt voor het omgevingsplan is ‘het verbeteren en in goede staat houden van de woon-, werk- en leefomgeving van Zeijen’. Het plan sluit aan op het provinciale beleid (versterking sociaaleconomische structuur) en op het gemeentelijk beleid (landschapsontwikkelingsplan Tynaarlo resp. ‘Vitaal Platteland’).

Het plan zal in fasen uitgevoerd worden, afhankelijk van de mogelijkheden van grondverwerving, de planologische procedures en de financieringsmogelijkheden. Fase I is inmiddels uitgevoerd met steun van de provincie, de gemeente, het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Coöperatiefonds van RABO Bank Noord Drenthe, en in 2013 afgerond.

De hierna vermelde projecten, behorende tot fase II van de uitvoering, kunnen in de periode 2014 t/m 2015 worden gerealiseerd. Zij dragen bij aan verbetering en behoud van natuur en landschap, de biodiversiteit en de beleving daarvan en aan vergroting van de recreatief-toeristische aantrekkelijkheid van de omgeving van Zeijen waaronder de Veentjesroute en de Knapzakroute Zeijen.

De werkgroep Zeijerwiek – onderdeel van de Stichting Zeijerwiek e.o. – en de boermarke Zeijen (eveneens in het bestuur van de stichting zittend) staan garant voor het jaarlijks beheer.

Voor de projecten 1 t/m 13 is de werkgroep Zeijerwiek de trekker en voor 14 t/m 17 is dat de boermarke. Maar bij de meeste projecten wordt samengewerkt. Op de bijgaande kaart zijn – voor zover mogelijk – de projecten met een nummer aangegeven.

Projecten fase II

  1. Houtwallen en landschapselementen

Op meerdere plaatsen rond Zeijen liggen verwaarloosde eikenhoutwallen of landschapselementen die in kwaliteit sterk achteruit gaan vanwege achterstallig onderhoud en beheer. Deze kunnen in fase II worden opgeknapt en verbeterd door de houtwal aan te vullen met grond, er inheemse struiken tussen te planten of door in de houtwallen verjonging toe te passen en oude eiken vrij te stellen.

  1. Landschappelijk inpassen ontsierende elementen

Landschap-ontsierende bebouwing is met een eenvoudige beplanting goed aan het oog te onttrekken. Op enkele plaatsen in en rond Zeijen kan op deze wijze de aantrekkelijkheid van het gebied worden vergroot.

  1. Veldakkersveen terugbrengen tot oorspronkelijke grootte

Het Veldakkersveen is de laatste 25 jaar beheerd door de werkgroep Zeijerwiek en dat heeft geleid tot terugkeer van de oorspronkelijke natuurwaarden van een arm veentje. Ook vanuit cultuurhistorisch oogpunt is het veentje van groot belang omdat de (voor)ouders van inwoners van Zeijen hier nog hun turf staken.

Het veentje was oorspronkelijk groter (zie luchtfoto 1935), maar in de ruilverkaveling Vries (60-er jaren vorige eeuw) is het rechter deel beplant met eik, berk en els. Door dit gedeelte (gearceerd op bijgevoegde schets) weer bij het veentje te trekken wordt de oorspronkelijke situatie zo goed mogelijk hersteld.

Hiertoe wordt de bebossing inclusief de stobben verwijderd evenals het in de loop der jaren hier gedeponeerde, uit het centrale deel van het veentje afkomstige, natuurlijke materiaal (maaisel, bagger en kraggen). Door het rechter deel weer te verbinden met het centrale deel zal in het rechter deel een plas-dras situatie ontstaan wat de groei van veenmos, wollegras en veenpluis zal bevorderen.

Aan de linkerkant van het veentje (zie schets) ligt een vergelijkbare natuurlijke laagte met grote kansen voor verdere natuurontwikkeling nu het agrarisch gebruik rondom het veentje is beëindigd. Ook dit deel behoorde vroeger tot het veentje. Het eerder hier aanwezige ruilverkavelingsbosje is enkel jaren geleden al gekapt. Om het jaarlijks beheer (maaien en afvoeren) te vergemakkelijken dienen in dit deel de aanwezige stobben nog gefreesd te worden.

De eigenaar van het gebied (Staatsbosbeheer) en de aangrenzende landgoedeigenaar zijn eveneens voorstander van dit project en stemmen er mee in.

  1. Beheer en op diepte brengen Zeijerwiek

Op meerdere plaatsen begint de Zeijerwiek te ondiep te worden, met name bij het ontijzeringsbassin. Ook is sprake van een massale groei van gele plomp en waterpest. De tot nu toe prima waterkwaliteit van de wiek heeft hiervan te lijden en in fase II zal waar nodig de sliblaag en overmatige begroeiing worden verwijderd.

  1. Verschralen zichtplekken

Enkele ten behoeve van de wandelaar langs de Veentjesroute gemaakte zichtplekken in de aangrenzende houtwallen groeien jaarlijks weer dicht met opslag van Amerikaanse vogelkers. Het weer open maken vergt veel tijd en energie. Staatsbosbeheer adviseert deze plekken te bezanden met leemhoudend zand. Dat moet de opslag tegengaan en biedt bovendien – door de leemhoudende grond – nieuwe kruidachtige soorten een kans. Bij enkele zichtplekken kan een grote platte veldkei worden geplaatst om de wandelaar de gelegenheid te geven even te genieten van het landschap (mijmerplekje).

  1. Herinrichting pomphuis Zeijerwiek

Bij het begin van de Zeijerwiek staat een pomphuis met daarin de grondwaterpomp die de wiek al 30 jaar op peil houdt. Jaarlijks kruipen hier ’s winters

Alpenwatersalamanders naar binnen om te overwinteren. Omdat het pomphuis na al die jaren hier en daar gerenoveerd moet worden kan daarbij gelijk een aparte ruimte worden gemaakt waarin de salamanders kunnen overleven.

  1. Beheer Veentjesroute

De Veentjesroute wordt zeer veel bewandeld. De vierde druk van de beschreven wandeling is dit voorjaar gepresenteerd en dat betekent dat meer dan 3.000 exemplaren zijn afgezet. Op meerdere plaatsen is het nodig de route beter toegankelijk te maken door kuilen etc. op te vullen met woudzand. Ook moet op enkele plaatsen een voorziening worden aangebracht om motorcrossers van de route te weren omdat deze activiteit veel schade aanricht aan de zandpaden. Bovendien tast deze activiteit de belevingswaarde aan vanwege de herrie.

  1. Digitaliseren Veentjesroute en fietsroute Zeijen

Om in te spelen op de nieuwste ontwikkelingen op recreatie/toeristisch gebied worden de Veentjesroute en de Fietsroute Zeijen (“Beleving van het landschap”) gedigitaliseerd. Hierdoor kunnen wandelaars en fietsers onderweg op meerdere punten met hun mobieltje alle informatie lezen over de betreffende locatie.

  1. Oplaadpunt elektrisch fietsen

Een dergelijk oplaadpunt ontbreekt in Zeijen terwijl het dorp door zeer veel fietsers wordt aangedaan. Een goed locatie voor een dergelijk punt is te vinden bij Zalencentrum-Café Hingstman in het centrum van het dorp. Er kunnen meerdere fietsen gelijktijdig worden opgeladen.

  1. Accentueren beekdalen

In fase I van het vierde Omgevingsplan zijn op meerdere plaatsen de beekdalen van de Broekenloop en de Grote Masloot geaccentueerd door op de overgang van beek en weg aan weerszijden leuningen aan te brengen. Dit oogst veel waardering en leidt ertoe dat passanten het landschap weer “leren lezen”. Er resteert nog één plek waar deze voorziening ontbreekt namelijk op de kruising van de Hooidijk met de Grote Masloot.

  1. Pluk-boomgaard Zeijen

In de eerste fase van dit omgevingsplan is het vroeger gedempte deel van de Zeijerwiek weer in het zicht gebracht. Op de plaats waar men vanaf de Hoofdstraat naar dit deel van de Zeijerwiek wandelt is een mooie overhoek die beplant kan worden met inheemse hoogstam-fruitbomen. Als deze enkele jaren oud zijn kunnen de wandelaars hier wat appels of peren plukken voor onderweg. De jaarlijkse bloesempracht draagt ook bij aan de belevingswaarde voor wandelaars en fietsers rond Zeijen.

  1. Onderkomen werkgroep Zeijerwiek

In fase I van het vierder Omgevingsplan is het bij de ijsbaan staande gebouwtje landschappelijk verantwoord ingepast in het landschap. Tevens is het gebouwtje uitgebreid zodat de werkgroep Zeijerwiek daar ook hun materialen kan opslaan en op de zaterdagen in het werkseizoen (september – april) of de donderdagavonden in het zomerseizoen (mei – september) hun koffie en dergelijke kunnen gebruiken.

In fase 2 zal het interieur van het gebouw op een aantal punten nog verbeterd worden.

  1. Mechanisatie jaarlijks beheer

Alle in de loop der jaren (inmiddels 30) bewerkstelligde verbeteringen op het gebied van natuur, landschap, recreatie en cultuurhistorie moeten jaarlijks worden beheerd en onderhouden. Dit gebeurt door de werkgroep Zeijerwiek met de hand en deels ook met werktuigen zoals bosmaaiers. Het te beheren gebied is echter zo groot geworden dat meer of betere beheerwerktuigen aangeschaft dienen te worden, zodat het beheer de komende tien jaar ‘behapbaar’ blijft.

  1. Uitwerken Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor Zeijen

Het nieuwe GLB biedt kansen voor natuur en landschap. De boermarke Zeijen wil samen met alle relevante partijen tot een goede invulling komen wat kan resulteren in een ‘markeplan Zeijen’. Relevante partijen zijn de grondeigenaren zoals gemeente, waterschap, boermarke en particulieren en daarnaast de Belangenvereniging Zeijen en de stichting Zeijerwiek.

Het inventariseren van de mogelijkheden van het GLB voor ons dorp en van de belangen van / voordelen voor de diverse partijen zal worden uitbesteed. Op grond van deze inventarisatie schrijft de instantie die de inventarisatie gaat doen een plan van aanpak.

  1. Biotoopverbetering eigendommen boermarke

Op meerdere plaatsen rond Zeijen zijn mogelijkheden om op de eigendommen van de boermarke verbeteringen aan te brengen voor flora en fauna. Het gaat daarbij om het bieden van meer dekking- en schuilgelegenheid voor fauna, botanisch graslandbeheer, aanleg van agrarische verbindingszones, herstel van een veentje en vergroting van de biodiversiteit in enkele bosjes van de boermarke.

  1. Verbetering waterafvoer ijsbaan Zeijen

De waterafvoer van de ijsbaan loopt nu over particuliere grond en dat leidt soms tot fricties met de eigenaar. Met behulp van een lange duiker kan dit worden opgelost. Hiermee wordt de belangrijke dorpsfunctie van de ijsbaan tot in lengte van jaren veilig gesteld.

  1. Brink Zeijen

In 2006 heeft de brink een grote opknapbeurt gehad op advies van Landschapsbeheer Drenthe. In dit advies stond ook dat de brink na 5 tot 10 jaar opnieuw een goede opknapbeurt dient te krijgen. Daarbij gaat het om het verwijderen van dood hout – vooral ook vanwege het veiligheidsaspect – en het uitsnoeien van enkele bomen die het niet goed doen. Ook enkele exoten als de Amerikaanse eik zouden nu om cultuurhistorische reden verwijderd moeten worden.



Terug